Lên đầu trang

Quy định đối với trường hợp phát hiện được cổ vật trong quá trình đào đất xây nhà

Vào lúc 8h ngày 20/2, tại xã Cam Đường, thành phố L, ông A thuê anh B và C về đào đất làm nhà . Trong quá trình đào anh B phát hiện ra một cái chiếc hòm. Anh B liền gọi anh C và ông A đến xem. Họ mở ra thì trong hòm có chiếc đỉnh pháp lam vẫn còn đang bám đầy bụi bẩn. Thấy đào được đồ cổ ông A mang về nhà cất rồi đưa cho anh B và C 10 triệu về chi phí đào được cổ vật nhưng 2 anh không nhận. Sau đó 2 anh mang tin kể với mọi người về sự việc ở nhà ông A. Biết được tin bà D chưa xác nhận đúng hay sai đã đến nhà ông A để đòi lại vật. Bà nói rằng nhà bà trước kia cũng có một chiếc đỉnh pháp lam nhưng do trận lũ quét năm 2014 quét hết mọi thứ nên chiếc đỉnh pháp lam đã bị mất tích. Ông A không nghe và đuổi bà D về.
Ngày 25/2, bà D làm đơn kiện ông A tại TAND thành phố L vì lý do chiếm hữu bất hợp pháp tài sản của người khác.
Cùng ngày hôm đó anh B cũng làm đơn kiện ông A tại TAND thành phố L vì lý do đã có hành vi gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác.
Trong vụ này lời khai của những người có liên quan có sự mâu thuẫn:
Cả 3 người là ông A, anh B và anh C đều khai chiếc đỉnh pháp lam có hình dạng: dạng củ hành. Mỗi cạnh của đỉnh đều có đường bo được đúc dọc trên thân với các họa tiết cổ, dẫn đến 4 chân của đỉnh, tiếp giáp với đầu sư tử mạ vàng, 2 bên cạnh đối nhau của đỉnh là 2 con rồng đức nổi uốn lượn trên miệng tạo thành 2 quai của đỉnh. Ông A đã đi dò hỏi và biết được chiếc đỉnh pháp lam này thuộc thời đại Càn Long của nhà Thanh. Kích thước cao 49,2 cm; rộng 31,7cm.
Còn bà D lại khai: chiếc đỉnh pháp lam nhà bà có kích thước cao cả đế 35cm, chiều rộng 18 cm. Nó có nắp nghê và 3 chân voi.
Tình huống trên phải giải quyết như thế nào ạ?

Gửi bởi: nguyễn bảo châu

Trả lời có tính chất tham khảo

Điều 229, Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về xác lập quyền sở hữu đối với tài sản bị chôn, giấu, bị vùi lấp, chìm đắm được tìm thấy như sau:
1. Người phát hiện tài sản bị chôn, giấu, bị vùi lấp, chìm đắm phải thông báo hoặc trả lại ngay cho chủ sở hữu; nếu không biết ai là chủ sở hữu thì phải thông báo hoặc giao nộp cho Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc công an cấp xã nơi gần nhất hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác theo quy định của pháp luật.
2. Tài sản bị chôn, giấu, bị vùi lấp, chìm đắm được tìm thấy mà không có hoặc không xác định được ai là chủ sở hữu thì sau khi trừ chi phí tìm kiếm, bảo quản, quyền sở hữu đối với tài sản này được xác định như sau:
a) Tài sản được tìm thấy là tài sản thuộc di tích lịch sử - văn hóa theo quy định của Luật di sản văn hóa thì thuộc về Nhà nước; người tìm thấy tài sản đó được hưởng một khoản tiền thưởng theo quy định của pháp luật;
b) Tài sản được tìm thấy không phải là tài sản thuộc di tích lịch sử - văn hóa theo quy định của Luật di sản văn hóa mà có giá trị nhỏ hơn hoặc bằng mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định thì thuộc sở hữu của người tìm thấy; nếu tài sản tìm thấy có giá trị lớn hơn mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định thì người tìm thấy được hưởng giá trị bằng mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định và 50% giá trị của phần vượt quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định, phần giá trị còn lại thuộc về Nhà nước”.
 Ông A thuê người đào đất, khi phát hiện cổ vật lại mang về nhà cất mà không thực hiện nghĩa vụ thông báo, giao nộp theo quy định nêu trên là sai. Trong tình huống bạn nêu, mặc dù bà D có đến nhận tài sản nhưng cũng chưa chứng minh được mình là chủ sở hữu của chiếc đỉnh pháp lam đã được tìm thấy. Chiếc đỉnh pháp lam là tài sản thuộc di tích lịch sử nên theo quy định của pháp luật, khi không chứng minh được chủ sở hữu, chiếc đỉnh pháp lam sẽ thuộc về Nhà nước, người phát hiện ra cổ vật được một khoản tiền thưởng. Trong quá trình đào đất, anh B phát hiện ra một cái chiếc hòm có cổ vật nên anh B sẽ được hưởng khoản tiền này. Về mức tiền thưởng cho anh B (nếu có) sẽ được thực hiện theo quy định tại Điều 16 Nghị định 96/2009/NĐ-CP của Chính phủ về việc xử lý tài sản bị chôn giấu, bị chìm đắm được phát hiện hoặc tìm thấy thuộc đất liền, các hải đảo và vùng biển Việt Nam, cụ thể là: Phần giá trị của tài sản đến 10 triệu đồng thì tỷ lệ trích thưởng là 30%; trên 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng thì tỷ lệ trích thưởng là 15%; trên 100 triệu đồng đến 1 tỷ đồng thì tỷ lệ trích thưởng là 7%;  trên 1 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng thì tỷ lệ trích thưởng là 1%; trên 10 tỷ đồng thì tỷ lệ trích thưởng là 0,5%.
Bạn có thể tham khảo quy định của BLDS 2015 và Nghị định 96/2009/NĐ-CP của Chính phủ về việc xử lý tài sản bị chôn giấu, bị chìm đắm được phát hiện hoặc tìm thấy thuộc đất liền, các hải đảo và vùng biển Việt Nam để tìm hiểu kỹ hơn về các quy định có liên quan.
 

Trả lời bởi: Bùi Thị Thu Hiền