Lên đầu trang

Chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người hưởng di sản

Ba, mẹ tôi là ông Tuấn và bà Lan, sinh thời có 02 người con là Bảo và Nam. Ba mẹ tôi đã chết năm 1970, không để lại di chúc, di sản thừa kế để lại là một diện tích đất 500m2. Anh tôi là ông Bảo đã chết từ năm 2000, vợ của Bảo là bà Thúy chết năm 2013. Anh trai tôi có 02 người con là cháu Thanh và Quyết. Hiện nay, tôi là Nam, là người quản lý sử dụng di sản. Hàng thừa kế thứ nhất hiện nay chỉ còn tôi cùng 02 cháu là Thanh và Quyết. Tôi cùng các cháu muốn phân chia di sản. Các cháu đồng thuận để lại toàn bộ di sản cho tôi và muốn làm văn bản từ chối nhận thừa kế. Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất là ngày xưa, ba mẹ không làm giấy khai sinh cho anh tôi. Thực tế lại đặt họ cho anh khác họ  của cha, mẹ (cha, mẹ tôi và tôi đều là họ Trần, anh trai tôi họ Nguyễn Bảo). Chúng tôi đã đến các cơ quan có thẩm quyền (UBND xã, huyện nơi có hộ khẩu của anh tôi, UBND xã, huyện nơi có hộ khẩu của ba, mẹ tôi, Công an phường, công an huyện nơi làm hộ khẩu của anh trai tôi và ba mẹ tôi) nhưng không trích lục được bất cứ giấy tờ nào thể hiện quan hệ nhân thân giữa 02 cháu Thanh và Quyết với ba, mẹ tôi. Do đó, Văn phòng công chứng đã từ chối việc công chứng văn bản từ chối nhận di sản. Vậy, gia đình tôi phải làm thế nào để chứng minh quan hệ giữa 02 cháu Thanh và Quyết với ba, mẹ tôi?

Gửi bởi: Lê Thị Hoài Thu

Trả lời có tính chất tham khảo

 Điều 620 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:
1. Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
2. Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.
3. Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản”.
Điều 59 Luật Công chứng năm 2014 quy định:
Người thừa kế có thể yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản. Khi yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản, người yêu cầu công chứng phải xuất trình bản sao di chúc trong trường hợp thừa kế theo di chúc hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người yêu cầu công chứng theo pháp luật về thừa kế; giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết”.
Như vậy, theo các quy định nêu trên, người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm mục đích trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác. Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản, có công chứng khi người thừa kế yêu cầu. Một trong những giấy tờ cần phải nộp khi yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản là giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người yêu cầu công chứng theo pháp luật về thừa kế.
Đối chiếu với trường hợp của bác, ba, mẹ bác chết không để lại di chúc, do vậy, việc chia di sản thừa kế đối với diện tích đất 500m2 sẽ được thực hiện chia theo pháp luật. Hiện nay, những người thừa kế di sản của ba, mẹ bác theo pháp luật gồm có bác và 02 người cháu là Thanh và Quyết. 02 người cháu từ chối nhận di sản nói trên, việc từ chối cũng đã được thể hiện bằng văn bản. Tuy nhiên, họ của anh trai bác được xác định không theo họ của bố hoặc mẹ bác, anh trai bác cũng không có giấy khai sinh để thể hiện quan hệ cha con, mẹ con với ba, mẹ bác. Đối với trường hợp này, người yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản (cháu Thanh và Quyết) có thể cung cấp cho công chứng viên giấy tờ thay thế khác để chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và được thừa kế như: Sổ hộ khẩu gia đình (trong trường hợp sổ hộ khẩu có thể hiện quan hệ giữa ba, mẹ bác với cháu Thanh và Quyết) hoặc Sơ yếu lý lịch Đảng viên có xác nhận của tổ chức Đảng hoặc Sơ yếu lý lịch cán bộ, công chức có xác nhận của cơ quan hoặc Sơ yếu lý lịch cá nhân có xác nhận của UBND cấp xã,… Sau khi cung cấp được giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người yêu cầu công chứng theo pháp luật về thừa kế; giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết thì Văn phòng công chứng sẽ thực hiện việc công chứng văn bản từ chối nhận di sản theo quy định của pháp luật.
 

Trả lời bởi: ;#Đặng Thị Lưu - Cục QLXLVPHC&TDTHPL;#